Gujrat Health Passport For Children: ગુજરાત સરકારે શાળાઓ અને આંગણવાડીઓમાં ભણતા 0 થી 18 વર્ષ સુધીના 1.89 કરોડ બાળકો માટે 'બાળ આરોગ્ય પાસપોર્ટ' (Health Passport) યોજના શરૂ કરી છે. આ પાસપોર્ટમાં બાળકના જન્મથી લઈને 18 વર્ષ સુધીની સંપૂર્ણ મેડિકલ હિસ્ટ્રી, પોષણનું સ્તર અને બીમારીઓનો આજીવન રેકોર્ડ ડિજિટલ રીતે સેવ રહેશે.
ગુજરાત સરકારે બાળકોના સ્વસ્થ અને સુરક્ષિત ભવિષ્યને સુનિશ્ચિત કરવાના હેતુથી એક અનોખી પહેલ શરૂ કરી છે. રાજ્યના દરેક બાળક માટે હવે 'હેલ્થ પાસપોર્ટ' બનાવવામાં આવશે, જેમાં જન્મથી 18 વર્ષની ઉંમર સુધીના સમયગાળાને આવરી લેવામાં આવશે. આ પાસપોર્ટ બાળકના સંપૂર્ણ તબીબી ઇતિહાસ, આરોગ્ય તપાસની વિગતો, પોષણની સ્થિતિ અને વિવિધ બીમારીઓના રેકોર્ડને એક જ દસ્તાવેજમાં એકીકૃત કરશે. રાજ્ય સરકારનો ઉદ્દેશ્ય બાળકો માટે આરોગ્યસંભાળ સેવાઓને વધુ વ્યવસ્થિત, આધુનિક અને પરિવારો માટે સુલભ બનાવવાનો છે.
આ પહેલ શાળા આરોગ્ય-રાષ્ટ્રીય બાળ સ્વાસ્થ્ય કાર્યક્રમ (SH-RBSK) હેઠળ શરૂ કરવામાં આવી છે. રાજ્યવ્યાપી કાર્યક્રમનું ઉદ્ઘાટન 27 જૂન, 2026 ના રોજ કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકાર મંત્રી અમિત શાહ દ્વારા મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલની હાજરીમાં કરવામાં આવ્યું હતું. સરકાર જણાવે છે કે આ યોજના પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના 'સ્વસ્થ બાળપણ, સ્વસ્થ ભારત'ના વિઝનને આગળ વધારવા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.
ગુજરાતમાં દર વર્ષે આશરે 1.89 કરોડ બાળકો (0 થી 18 વર્ષની વયના) આરોગ્ય તપાસમાંથી પસાર થશે. આ સુવિધા માટે 992 મોબાઇલ આરોગ્ય ટીમો તૈનાત કરવામાં આવી છે. આ ટીમો આંગણવાડીઓ, શાળાઓ, મદરેસાઓ, ગુરુકુળો અને ખાસ શાળાઓની મુલાકાત લઈને આરોગ્ય તપાસ કરશે. અગાઉ આ સ્ક્રીનીંગના રેકોર્ડ ફક્ત ડિજિટલ પોર્ટલ પર ઉપલબ્ધ હતા, જેના કારણે માતા-પિતા પાસે તેમના બાળકોની આરોગ્ય માહિતી ધરાવતો સરળતાથી સુલભ દસ્તાવેજ ન રહેતો. નવો આરોગ્ય પાસપોર્ટ બાળકની સંપૂર્ણ આરોગ્ય માહિતી એક જ જગ્યાએ ઉપલબ્ધ કરાવીને આ અંતરને દૂર કરશે.
સરકારે આરોગ્ય પાસપોર્ટ મેળવવાની પ્રક્રિયા ખૂબ જ સરળ રાખી છે. એકવાર મોબાઇલ આરોગ્ય ટીમ તપાસ કરે અને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર ડેટા દાખલ કરે પછી બાળકને સ્થળ પર જ આરોગ્ય પાસપોર્ટ જારી કરવામાં આવશે. આરોગ્ય પાસપોર્ટ પણ વાર્ષિક ધોરણે અપડેટ કરવામાં આવશે. 5 વર્ષ સુધીના કે શાળાએ ન જતા બાળકોનો પાસપોર્ટ પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્ર (PHC) દ્વારા દર વર્ષે અને શાળાએ જતા બાળકોનો પાસપોર્ટ સ્કૂલ પ્રિન્સિપાલ દ્વારા રિન્યુ કરવામાં આવશે.
આ પાસપોર્ટ બનાવવા માટે વાલીઓએ કોઈ વધારાના દસ્તાવેજો આપવાના રહેશે નહીં. આરોગ્ય પાસપોર્ટ બાળકના જન્મથી 18 વર્ષની ઉંમર સુધીની સમગ્ર આરોગ્ય યાત્રાનું દસ્તાવેજીકરણ કરશે. બાળકના નામ અને ઉંમર જેવી મૂળભૂત વિગતો ઉપરાંત, તેમાં તમામ વય-યોગ્ય આરોગ્ય તપાસનો રેકોર્ડ હશે. તેમાં રાષ્ટ્રીય બાળ સ્વાસ્થ્ય કાર્યક્રમ (RBSK) હેઠળ ઓળખાયેલી ચાર મુખ્ય શ્રેણીઓ (4D) સંબંધિત વ્યાપક વિગતો પણ શામેલ હશે: જન્મજાત વિકૃતિઓ, રોગો, પોષણની ખામીઓ અને વિકાસલક્ષી વિલંબ. આરોગ્ય અને પોષણ સૂચનો, સ્વસ્થ જીવનશૈલી પર સલાહ અને કટોકટી હેલ્પલાઇન નંબરો વિશેની માહિતી શામેલ હશે.
આ પાસપોર્ટની મદદથી બાળકોમાં કુપોષણ અને ગંભીર બીમારીઓનું સમયસર ટ્રેકિંગ અને નિદાન સરળ બનશે.
